SOS Bushmen

Leden van de Basarwa-stam, ook wel Bosjesmannen, hebben het recht op hun voorouderlijke stamgronden in een natuurreservaat in de Kalahari-woestijn te jagen en te wonen. Het Botswaanse hooggerechtshof heeft dit woensdag na een langdurig en bitter proces bepaald.

De Basarwa spraken van een overwinning, maar de rechters oordeelden tevens dat de regering niet verplicht kan worden te zorgen voor basale voorzieningen als water in het reservaat. De Basarwa, die worden bijgestaan door onder meer de hulporganisatie Survival International, voerden aan dat zij tegen hun wil van hun grond waren verwijderd, zodat de regering in staat werd gesteld in het gebied naar minerale delfstoffen zoals diamanten te zoeken. De regering ontkende dit en zei dat de Basarwa waren vertrokken in het kader van een overeenkomst om van de Kalahari een natuurreservaat te maken en dat zij een financiële compensatie hadden ontvangen.

Het hof oordeelde dat de Basarwa ,,ten onrechte en op gewelddadige wijze zijn beroofd van hun bezittingen", onder meer van hun hutten. De weigering van de staat om de Basarwa, vanouds een volk van nomadische jagers en verzamelaars, speciale jachtvergunningen te geven en tot het reservaat toe te laten, werd ,,onwettig" en ,,strijdig met de grondwet" genoemd.

De meeste Basarwa verhuisden naar twee nieuwe nederzettingen, waar volgens de regering hun omstandigheden aanzienlijk beter zijn dan in de woestijn. Zo hebben zij in de nederzettingen toegang tot schoon drinkwater, onderwijs en medische zorg.

Vertegenwoordigers van de Basarwa stellen evenwel dat de evacués hun traditionele leefwijze hebben moeten opgeven en dat veel leden slachtoffer zijn geworden van alcoholisme en HIV/aids. Volgens Survival International is ten minste 12 procent van de 239 oorspronkelijke eisers in het proces sinds de verhuizing gestorven. Dit jaar verzochten 135 andere stamleden te worden toegevoegd aan de lijst van eisers.

Botswana is de grootste producent van diamanten ter wereld.